Applicaties: wat ze zijn, wat ze doen en waarom ze overal zijn

Applicaties zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Je gebruikt ze om een trein te plannen, een recept op te zoeken, een bericht te sturen of muziek te luisteren. Vrijwel iedereen heeft er tientallen op zijn telefoon staan, maar weinig mensen staan stil bij hoe die programma’s eigenlijk werken en wat ze precies zijn. Toch is dat interessant om te weten, want de wereld van software is veel groter dan de meeste mensen denken.

Wat een app precies doet op je apparaat

Een applicatie is een stuk software dat een specifieke taak uitvoert op een apparaat, zoals een smartphone, tablet of computer. Het verschil met andere software, zoals een besturingssysteem, is dat een app een concreet doel heeft. Een fotobewerkingsprogramma bewerkt foto’s. Een navigatieprogramma berekent routes. Een tekstverwerkingsprogramma laat je documenten maken. Die duidelijke focus maakt apps herkenbaar en makkelijk in gebruik. Hoe een app eruitziet en hoe je ermee omgaat, heet de gebruikersinterface. Ontwikkelaars besteden veel tijd aan het ontwerpen daarvan, want een onduidelijke interface zorgt ervoor dat mensen een programma snel weggooien.

Het verschil tussen apps op je telefoon en programma’s op je computer

Veel mensen maken onderscheid tussen apps op hun telefoon en programma’s op hun computer, maar technisch gezien gaat het om hetzelfde soort software. Het verschil zit vooral in hoe je ze gebruikt en hoe ze zijn gemaakt. Mobiele software is ontworpen voor kleine schermen en bediening met je vingers. Desktopprogramma’s hebben meestal meer functies, omdat een computer meer rekenkracht heeft en je een muis en toetsenbord gebruikt. Een programma als Photoshop bestaat zowel als mobiele versie als als desktopversie, maar de desktopversie heeft veel meer mogelijkheden. Daarnaast zijn er ook webapps, programma’s die je via een browser gebruikt zonder dat je iets hoeft te installeren. Denk aan Gmail of Google Docs.

Hoe apps worden gemaakt en wie dat doet

Achter elke app zit een team van ontwikkelaars dat de software schrijft in een programmeertaal. Bekende talen voor mobiele apps zijn Swift voor Apple-apparaten en Kotlin voor Android. Voor desktopsoftware worden vaak talen als Python, Java of C++ gebruikt. Het maken van een app begint met een idee en een ontwerp. Daarna schrijven programmeurs de code die het programma laat werken. Dat klinkt eenvoudig, maar een gemiddelde app bevat duizenden regels code. Na het schrijven volgt het testen, want fouten in de code, ook wel bugs genoemd, kunnen ervoor zorgen dat een programma vastloopt of onjuiste resultaten geeft. Grote bedrijven zoals Apple en Google hebben strenge regels voordat een app in hun winkel mag komen.

Apps in de wereld van werk en techniek

Niet alle software is bedoeld voor thuis. In veel beroepen zijn gespecialiseerde programma’s onmisbaar. Architecten en ingenieurs werken met CAD-software om gebouwen of constructies te ontwerpen. In de gezondheidszorg worden apps gebruikt om patiëntgegevens bij te houden of diagnoses te ondersteunen. Zelfs in de landbouw zijn digitale tools beschikbaar om gewassen te monitoren en beregening te plannen. Die professionele programma’s zijn vaak veel complexer dan een gewone app op je telefoon. Ze vereisen training en soms zelfs een certificering. De grens tussen een eenvoudige app en een volledig bedrijfssysteem is daardoor groot, maar de basis is altijd dezelfde: code die een apparaat vertelt wat het moet doen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen gratis en betaalde apps?
Gratis apps zijn te downloaden zonder te betalen, maar ze verdienen geld op andere manieren, bijvoorbeeld via advertenties of door extra functies aan te bieden die je apart moet kopen. Betaalde apps kosten eenmalig geld bij het downloaden. Sommige apps werken met een abonnement, waarbij je elke maand betaalt voor toegang.

Kunnen apps gevaarlijk zijn voor je privacy?
Apps kunnen een risico vormen voor je privacy als ze toegang vragen tot gegevens die ze niet nodig hebben. Denk aan een zaklampapp die toegang wil tot je contacten. Het is verstandig om altijd te controleren welke toestemmingen een app vraagt voordat je die geeft. Betrouwbare apps vragen alleen toegang tot gegevens die ze echt nodig hebben voor hun functie.

Hoe weet je of een app veilig is om te downloaden?
Een app is over het algemeen veilig als je hem downloadt uit een officiële winkel, zoals de App Store van Apple of de Google Play Store. Beide winkels controleren apps voordat ze beschikbaar komen. Toch is dat geen garantie. Lees recensies van andere gebruikers en controleer de naam van de ontwikkelaar voordat je iets installeert.

Waarom werkt een app soms niet meer na een update?
Na een update van het besturingssysteem van je telefoon of computer kan het gebeuren dat een app niet meer goed werkt. Dat komt omdat de app is gemaakt voor een oudere versie van het systeem. De ontwikkelaar van de app moet dan ook een update uitbrengen om de software weer compatibel te maken. Als een app lang niet meer is bijgewerkt, kan dat vaker voor problemen zorgen.