Gaming consoles zijn al meer dan vijftig jaar een vast onderdeel van ons leven. Wat begon als een eenvoudig apparaatje dat balletjes over een scherm stuurde, is uitgegroeid tot geavanceerde machines die films bijna kunnen evenaren in beeld en geluid. Miljoenen mensen over de hele wereld spenderen dagelijks uren achter hun spelcomputer. En dat is niet zo gek: spellen worden steeds groter, mooier en meeslepender. Hoe dat allemaal zo is gekomen? Dat lees je hier.
De beginjaren van de spelcomputer
De eerste spelconsole die op een televisie speelde, verscheen in 1972. Dat was de Magnavox Odyssey, een apparaat dat veel mensen nu niet meer kennen. Een jaar later bracht Atari het spel Pong uit, en dat werd een enorm succes. Mensen stonden in de rij om het te spelen in cafés en speelhallen. In de jaren tachtig kwamen thuisversies op de markt en werden spelcomputers een normaal onderdeel van de huiskamer. Nintendo veranderde alles met de NES in 1985. Deze console bracht games als Super Mario Bros. en The Legend of Zelda naar miljoenen gezinnen. Het was het bewijs dat videogames niet alleen voor speelhallen waren, maar ook thuis uren vermaak konden bieden.
De grote namen die de markt domineren
Tegenwoordig delen drie grote bedrijven de markt onder elkaar: Sony, Microsoft en Nintendo. Sony verkoopt de PlayStation, waarvan de nieuwste versie de PlayStation 5 is. Microsoft brengt de Xbox Series X en Series S op de markt. Nintendo kiest een andere weg met de Switch, een console die je zowel thuis op de televisie als onderweg als draagbaar apparaat kunt gebruiken. Elke fabrikant heeft zijn eigen aanpak. Sony en Microsoft richten zich op krachtige hardware en grote, filmische spelervaringen. Nintendo legt de nadruk op creatieve gameplay en spellen die voor alle leeftijden geschikt zijn. Die verschillende aanpakken zorgen ervoor dat er voor elke gamer wel iets te vinden is.
Handheld consoles en de opkomst van draagbaar gamen
Naast thuisconsoles zijn er ook draagbare spelapparaten populair geworden. Nintendo was hier vroeg bij met de Game Boy in 1989. Dit kleine grijze apparaatje met zijn donkergroen scherm verkocht wereldwijd meer dan honderd miljoen exemplaren. Later volgden de Nintendo DS, de PSP van Sony en uiteindelijk de Nintendo Switch. Draagbaar gamen heeft iets bijzonders: je neemt je spelwereld gewoon mee. Of je in de trein zit, in de auto of op vakantie bent, je spellenbibliotheek past altijd in je tas. Voor veel mensen was de Nintendo DS hun eerste eigen console, zo blijkt ook uit gesprekken die spelers online met elkaar voeren. Games als Mario Party DS en Pokémon zorgden ervoor dat hele generaties opgroeiden met een handheld in de hand.
Online gamen en de toekomst van speelplatformen
Een grote verandering in de wereld van speelplatformen was de komst van online verbindingen. In de vroege jaren 2000 begon Microsoft met Xbox Live, een dienst waarmee spelers via internet tegen elkaar konden spelen. Dat opende een nieuwe wereld. Ineens speelde je niet meer alleen tegen vrienden op de bank, maar ook tegen mensen aan de andere kant van de wereld. Nu zijn online functies bijna niet meer weg te denken uit moderne consoles. Abonnementsdiensten zoals PlayStation Plus en Xbox Game Pass geven spelers toegang tot tientallen spellen voor een vast maandbedrag. Streaming staat ook in de kinderschoenen: steeds meer mensen spelen spellen via het internet zonder dat de game op hun console staat. Of dat de toekomst is, moet nog blijken, maar de richting is duidelijk: gamen wordt steeds makkelijker bereikbaar voor meer mensen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een thuisconsole en een draagbare console?
Een thuisconsole sluit je aan op een televisie en gebruik je binnenshuis. Een draagbare console heeft een eigen scherm en batterij, zodat je hem overal mee naartoe kunt nemen. De Nintendo Switch zit er tussenin: hij werkt op beide manieren.
Welke console is geschikt voor kinderen van twaalf jaar?
Voor kinderen van twaalf jaar is de Nintendo Switch een populaire keuze. Het aanbod aan spellen is breed en er zijn veel titels die speciaal voor jongere spelers zijn gemaakt. Sony en Microsoft hebben ook geschikte spellen, maar richten zich vaker op een wat ouder publiek.
Hoe lang gaat een spelconsole mee voordat een nieuwe generatie uitkomt?
Een nieuwe generatie spelconsoles verschijnt gemiddeld elke zes tot zeven jaar. Dat betekent niet dat een oudere console meteen waardeloos wordt: fabrikanten blijven vaak nog jaren nieuwe spellen uitbrengen voor een vorige generatie na de lancering van een nieuwe.
Heb je een abonnement nodig om online te spelen?
Voor de meeste consoles heb je een betaald abonnement nodig om online met anderen te spelen. Bij PlayStation heet dit PlayStation Plus, bij Xbox is dat Xbox Game Pass Core. Nintendo vraagt ook een abonnement voor zijn online diensten. Sommige gratis spellen vormen hier een uitzondering op.