Vermogen opbouwen: wat het is, hoe het groeit en wat het kan kosten

Geschreven door

in

Vermogen is iets waar bijna iedereen mee te maken heeft, maar waar lang niet iedereen goed over nadenkt. Het gaat om alles wat je bezit en wat geld waard is: je spaargeld, je huis, aandelen, een bedrijf of andere waardevolle spullen. Sommige mensen bouwen in de loop van jaren een flink kapitaal op. Anderen zien hun rijkdom juist snel slinken, soms door pech, soms door keuzes. Het verhaal van Marco Borsato laat dat goed zien. Zijn financiële situatie veranderde de afgelopen jaren sterk door een combinatie van negatieve publiciteit en misgelopen inkomsten.

Wat iemands financiële positie bepaalt

Iemands totale bezit bestaat uit meerdere onderdelen. Denk aan geld op een spaarrekening, maar ook aan een eigen woning, een auto of een aandelenportefeuille. Van dat totaalbedrag trek je de schulden af, zoals een hypotheek of lening. Wat overblijft, is het nettovermogen. Iemand kan op papier veel bezitten, maar als de schulden hoog zijn, valt het netto resultaat tegen. Dat maakt het lastig om alleen naar het bruto bezit te kijken. Een huis van vier ton klinkt indrukwekkend, maar als er nog drie ton hypotheek op staat, is de werkelijke waarde een stuk bescheidener.

Hoe mensen hun geld laten groeien

Sparen is de meest bekende manier om geld opzij te zetten, maar het levert bij lage rente weinig op. Beleggen biedt meer kansen, maar ook meer risico. Bij aandelen en fondsen kan de waarde zowel stijgen als dalen. Onroerend goed is een andere populaire keuze: een woning of pand kan in waarde toenemen en tegelijk huurinkomsten opleveren. Wie een eigen bedrijf heeft, kan zijn financiële positie flink versterken als dat bedrijf goed draait. Veel mensen combineren meerdere vormen van opbouw, zodat ze niet van één ding afhankelijk zijn. Dat spreidt het risico en geeft meer financiële rust op de lange termijn.

Wat een groot inkomen niet altijd beschermt

Hoge inkomsten bieden geen garantie op een stabiele financiële toekomst. Artiesten, sporters en andere bekende Nederlanders verdienen soms tientallen jaren lang heel goed, maar hun inkomen kan van de ene op de andere dag opdrogen. Marco Borsato is daar een duidelijk voorbeeld van. Zijn totale bezit halveerde bijna nadat berichten over vermeend grensoverschrijdend gedrag zijn carrière raakten. Optreden viel weg, sponsorcontracten verdwenen en inkomsten uit muziek liepen terug. Met misgelopen verdiensten meegerekend, bedroeg de financiële schade meer dan negen miljoen euro. Dat laat zien hoe snel een groot fortuin kan slinken als de inkomstenstroom stopt terwijl de kosten doorlopen.

Belasting en bescherming van je bezit

In Nederland betaal je belasting over je spaargeld en beleggingen via box 3 in de inkomstenbelasting. De Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement, ook als je in werkelijkheid minder hebt verdiend. Dat kan oneerlijk voelen, en de rechter gaf belastingbetalers op dit punt ook gelijk. Er lopen nog steeds rechtszaken en er zijn veranderingen in het belastingstelsel op komst. Wie zijn geld goed wil beschermen, doet er verstandig aan om te weten hoe de regels in elkaar zitten. Een financieel adviseur kan helpen bij het in kaart brengen van de mogelijkheden, zoals het spreiden van bezittingen of het slim benutten van belastingvrijstellingen. Goed beheer van wat je hebt opgebouwd, is minstens zo belangrijk als het opbouwen zelf.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bruto en netto vermogen?
Bruto vermogen is de totale waarde van alles wat iemand bezit, zoals een huis, spaargeld en aandelen. Netto vermogen is wat overblijft nadat je alle schulden, zoals een hypotheek of lening, van dat totaal aftrekt. Het nettobedrag geeft een realistischer beeld van iemands financiële situatie.

Hoeveel belasting betaal je over spaargeld en beleggingen in Nederland?
In Nederland valt spaargeld en beleggingen onder box 3 van de inkomstenbelasting. De Belastingdienst rekent met een verondersteld rendement over je bezittingen boven een bepaald vrijgesteld bedrag. Over dat veronderstelde rendement betaal je een percentage aan belasting. Dit systeem ligt al een tijdje onder vuur en er zijn aanpassingen in de maak.

Wat is een verstandige manier om financiële tegenslagen op te vangen?
Een verstandige manier om financiële tegenslagen op te vangen is het opbouwen van een buffer, het spreiden van bezittingen over meerdere categorieën en het beperken van vaste kosten. Wie niet volledig afhankelijk is van één inkomstenbron, staat er bij een tegenslag een stuk sterker voor.

Vanaf welk bedrag spreek je van een groot vermogen in Nederland?
Er is geen officiële grens, maar in Nederland wordt iemand met een nettobezit van meer dan een miljoen euro doorgaans als vermogend beschouwd. Volgens de Rijken Top 500 van Quote heeft de rijkste Nederlander een veelvoud daarvan. Het gemiddelde nettobezit van een Nederlands huishouden ligt een stuk lager, rond de twee tot drie ton euro.