Digitale betaling is al jaren niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Je tikt je telefoon tegen een betaalautomaat, klikt op een knop in een webshop of scant een QR-code aan de kassa. Zonder dat je er veel bij nadenkt, is je aankoop geregeld. Maar hoe werkt dat eigenlijk precies, en wat zijn de voor- en nadelen? In deze blog nemen we je mee door de wereld van elektronisch betalen.
Van pinpas tot smartphone: de manieren om digitaal te betalen
Er zijn veel manieren om zonder contant geld te betalen. De pinpas is de bekendste. Je steekt de pas in een automaat, toetst je pincode in en het bedrag wordt van je rekening afgeschreven. Tegenwoordig kan dat ook contactloos, door de pas of je telefoon dicht bij de betaalterminal te houden. Dat gaat via een technologie die NFC heet, wat staat voor Near Field Communication. Je hoeft geen pincode in te toetsen bij kleine bedragen. Naast de telefoon zijn ook smartwatches en andere draagbare apparaten inmiddels geschikt om mee te betalen. Appels betaaldienst en die van Google zijn de bekendste voorbeelden, maar er zijn meer aanbieders. Al deze methoden werken via een beveiligde verbinding tussen jouw apparaat en de betaalterminal.
Online winkelen en de betaalmethoden die daarbij horen
Wie iets koopt via een webshop, heeft nog meer keuze. iDEAL is in Nederland de populairste betaaloptie voor online aankopen. Je logt in bij je eigen bank en betaalt direct vanuit je bankrekening. Dat is snel en veilig. Naast iDEAL zijn er ook creditcards, waarbij het bedrag later van je rekening wordt afgeschreven. PayPal is een andere bekende dienst: je maakt een account aan en koppelt dat aan je bankrekening of creditcard. Dan betaal je zonder je bankgegevens te delen met de webshop. Steeds meer winkels bieden ook betalen achteraf aan, waarbij je het product eerst ontvangt en later betaalt. Dit wordt ook wel gespreide betaling of achterafbetaling genoemd. Handig, maar let op extra kosten of rente die soms van toepassing zijn.
Veiligheid bij elektronisch betalen
Een veelgehoorde zorg is of digitaal afrekenen wel veilig is. Over het algemeen is het antwoord ja, als je een aantal dingen in de gaten houdt. Banken en betaaldiensten gebruiken sterke beveiliging, zoals versleuteling van gegevens en tweestapsverificatie. Dat laatste betekent dat je naast je wachtwoord ook een extra code invoert, bijvoorbeeld via sms of een app. Toch zijn er risico’s. Phishing is een veelvoorkomend probleem: criminelen sturen nep-e-mails of nepberichten die lijken te komen van je bank. Ze proberen je zo te verleiden om je inloggegevens in te vullen op een neppe website. Controleer daarom altijd het webadres goed en klik niet zomaar op links in e-mails. Betaal ook alleen via beveiligde verbindingen; dat herken je aan het slotje in je browser en het adres dat begint met https.
De opkomst van nieuwe betaalvormen en wat dat betekent
De manier waarop we betalen verandert snel. Cryptocurrency, zoals Bitcoin, is een voorbeeld van een alternatieve betaalmethode die al een tijdje bestaat maar nog niet breed wordt geaccepteerd in winkels. Toch groeit de interesse. Een andere ontwikkeling is de digitale euro, een initiatief van de Europese Centrale Bank. Die wil een officiële digitale versie van de euro introduceren die mensen via een app kunnen gebruiken. Dat is nog in ontwikkeling, maar het laat zien dat overheden en banken actief meedenken over de toekomst van geldverkeer. Tegelijkertijd zien we dat steeds meer landen het gebruik van contant geld aan regels binden. In Nederland mag een winkel ervoor kiezen alleen digitale betalingen te accepteren, al zijn er uitzonderingen voor mensen die geen toegang hebben tot een bankrekening. De discussie over toegankelijkheid en inclusie blijft daarmee actueel.
Veelgestelde vragen
Is contactloos betalen veilig?
Contactloos betalen is over het algemeen veilig. De verbinding tussen je pas of telefoon en de betaalterminal is versleuteld. Bij bedragen tot 50 euro hoef je geen pincode in te voeren, maar banken begrenzen het aantal contactloze betalingen achter elkaar. Daarna wordt je pincode alsnog gevraagd als extra controle.
Wat moet ik doen als mijn telefoon wordt gestolen en ik daarop betaal?
Als je telefoon wordt gestolen en je die gebruikte om te betalen, blokkeer dan zo snel mogelijk de betaalfunctie. Dat kan via de app van je bank of door je bank direct te bellen. Bij de meeste betaaldiensten kun je het apparaat ook op afstand deactiveren via de instellingen van je account.
Kan ik altijd digitaal betalen, ook op kleine markten of bij kleine ondernemers?
Niet altijd. Kleine marktkramen, straatverkopers of kleine zelfstandigen accepteren soms alleen contant geld. Dat komt doordat de kosten voor een betaalterminal en de transactiekosten voor hen zwaar kunnen wegen. Het is verstandig om bij kleine ondernemers vooraf te vragen welke betaalmogelijkheden er zijn.
Wat is het verschil tussen iDEAL en PayPal?
Bij iDEAL betaal je direct via je eigen bank, zonder tussenpersoon. Het geld wordt meteen afgeschreven. PayPal werkt anders: je maakt een account aan bij PayPal, koppelt daar een betaalmethode aan en betaalt via dat account. Je bankgegevens blijven zo buiten beeld voor de webshop. PayPal biedt ook kopersbescherming bij sommige aankopen, wat een extra voordeel kan zijn.